Co to jest metoda edukacyjnej wartości dodanej (EWD)?
Metoda EWD to zestaw technik statystycznych pozwalających zmierzyć wkład szkoły w wyniki nauczania. Wkład ten nazywamy edukacyjną wartością dodaną. EWD jest miarą efektywności nauczania w danej szkole.
Czym nie jest metoda EWD?
Metoda EWD nie jest celem, a jedynie środkiem. W polskiej praktyce oświatowej widać skłonność do zacierania różnic między celami i środkami służącymi do ich osiągania.
Metoda EWD nie dostarcza miary jakości edukacji. Edukacja to więcej niż nauczanie, jakość to więcej niż efektywność. Jakość nauczania można opisać przez formułę:
jakość nauczania = wartość celów * efektywność w ich osiąganiu
Nawet najwyższa efektywność nie zapewnia jakości. Jeżeli cele nauczania mają wątpliwą wartość (rozwojową, społeczną), to „efekt mnożnikowy” sprawia, że nawet przy wysokiej efektywności, jakość jest niska.
Metoda EWD nie „dodaje wartości” wynikom testów egzaminacyjnych. Najbardziej wyrafinowane analizy nie zmienią faktu, że im rzetelniejsze i bardziej trafne testy, tym miary EWD zbudowane na ich wynikach są lepsze.
Dlaczego wyniki egzaminów końcowych nie są wystarczającą miarą efektywności nauczania?
Wyniki egzaminacyjne uczniów zależą od wielu czynników indywidualnych, środowiskowych i szkolnych. Duża ich część znajduje się poza możliwością skutecznej kontroli przez szkołę (np. środowisko rodzinne, wrodzony komponent zdolności). Jeżeli tak, to nieprzetworzone wyniki egzaminacyjne mogą być w wielu wypadkach fałszywymi sygnałami efektywności.
Do czego może służyć metoda EWD?
Można wskazać trzy podstawowe zastosowania metody EWD:
- Zachęcanie szkół do doskonalenia nauczania – ewaluacja wewnątrzszkolna
- Rozliczanie i wspieranie rozwoju szkół – ewaluacja zewnętrzna
- Dostarczanie informacji dla rodziców/uczniów przydatnych przy wyborze szkoły